Kooperatiflere düzenlemeler getiren kanun teklifi yasalaştı

Kanuna tarafından, ortaklık başvurusu yapıldıktan sonra kooperatif idare heyeti, başvuruyu bir ay içinde sonuçlandıracak ve kullanım sahibine bildirecek.

Kooperatiflere düzenlemeler getiren kanun teklifi yasalaştı
22 Ekim 2021 - 00:02

Kanuna tarafından, ortaklık başvurusu yapıldıktan sonra kooperatif idare heyeti, başvuruyu bir ay içinde sonuçlandıracak ve kullanım sahibine bildirecek. idare heyeti, asıl sözleşmede belirtilen şartları taşıyanları ortaklığa kabulden kaçınamayacak.

Ortaklık payının değeri, kooperatiflerin gaye ve etkinlik konularına kadar ilgili bakanlıkça artırılabilecek.

Sigortacılık Kanunu dahilinde sigortacılık faaliyetinde bulunacak kooperatifler için en fazla pay vaat sınırı uygulanmayacak ve ortaklık payının değeri ilgili kurumun görüşü alınarak belirlenecek.

yönetim kurulu takvim etkinlik raporu, kazanç gider farkı hesapları, bilanço ve denetçi raporları, ortaklar göre elektronik ortamda da incelenebilecek.

Seçimlerde namzet olan kişilere, genel komite toplantısına katılma hakkını haiz ortakları gösterir listeye erişme imkanı sağlanacak.

Genel kurul toplantılarını birleştirebilme süresi, yönetim ve denetleme kurulu atama süresinin üstteki sınırıyla düzenli hale getirilerek 3 yıldan 2 yıla indirilecek.

Genel kurul toplantısı, belli başlı sözleşmede hüküm bulunması şartıyla elektronik ortamda da yapılabilecek.

Alıştırma konusu, müşterek sayısı ve ciro gibi kıstaslara kadar belirlenen kooperatiflerin yönetim kurulu ile kontrol organı üyeleri ve yedekleri, seçilmelerini takiben en geç 9 ay içinde kooperatifçilik eğitim programını tamamlayacak.

yönetim kurulu kendi tutanakları, genel kurul tutanakları, iki taraflı listeleri, gelir-gider hesapları ve takvim bilançonun usulüne uygun bir şekilde hazırlanması ve saklanmasından, tetkik olunmak üzere denetçilere verilmesinden sorumlu olacak. Ayrıca görevi sona eren yönetim kurulu üyeleri kadar sorumlulukları aşağı yer alan para, mülk, defter, evrak ve diğer kooperatif varlıkları seçimlerin yapıldığı genel komite toplantı tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tutanakla yeni seçilenlere teslim edecek.

Genel komite kadar, denetim organı olarak ödev yapmak üzere maksimum 4 yıl için en az bir ya da daha pozitif denetçi seçilecek.

Kontrol Eden, genel kurul namına kooperatifin tüm işlem ve hesaplarını tetkik edecek.

Denetçi raporu genel kurula sunulmayan kooperatiflerde, mali tablolar, idare heyeti takvim faaliyet raporu ve ibra hakkında alınan kararlar geçersiz olacak.

Millet kaynaklarından desteklenen kredilere kefil olan kooperatifler ile ulus kaynaklı tarımsal desteklemelere aracılık yapan kooperatiflerin idare heyeti üyeleri, bunların ortağı olduğu üst kuruluşlarda tayin alsalar zeka yalnızca bir aidat ya da rahatlık hakkı alabilecek.

DIŞ DENETİM

Kooperatiflerin dış teftiş sisteminin her tarafta düzenlenmesi ve etkin yoklama sistemi kurulması hedefleniyor.

Buna tarafından, bakanlıkça alıştırma konusu, iki taraflı sayısı ve ciro gibi kıstaslar dikkate alınarak belirlenen kooperatif ve üst kuruluşları dış denetime alt olacak. Dış denetleme, mali tabloların denetimi biçiminde olacak. Yönetim kurulunun takvim etkinlik raporu içinde yer alan parasal bilgilerin, denetlenen mali tablolar ile tutarlı olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı da dış denetimin kapsamı içinde yer alacak.

Dış denetleme, genel kurulca alınan karar doğrultusunda Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Teftiş Standartları Kurumunca yetkilendirilen egemen denetçiler, Özgürlük Muhasebeci Finansal Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'na tabi iş mensupları, ilgili bakanlıkça dış denetimle yetkilendirilen, emrindeki olunan merkez birlikleri ya da merkez birliği kurulamamışsa bağlı olunan birliklerce yapılabilecek.

İlgili bakanlıkça dış denetimle yetkilendirilen birlik ve merkez birlikleri, Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümlerine tarafından bağımsız denetime ast olacak. Dış kontrol yapacak denetçiler ile kontrol yetkisi verilen birlik ve merkez birliğinin denetimle görevlendirilen personeli, görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı fiillerinin niteliğine göre Türk Cinayet Kanunu'nun millet görevlilerine ait hükümleri uyarınca cezalandırılacak.

Kooperatifler, kooperatif birliklerine, kooperatif birlikleri de merkez birliğine iki taraflı olmadığı takdirde millet kaynaklarından desteklenen kredilere kefalet sağlayamayacak, ulus kaynaklı tarımsal desteklemelere aracılık yapamayacak, bu kapsamdaki başvurularda birlikler kooperatifleri, merkez birliği de birlikleri ortaklığa kabulden kaçınamayacak.

GENEL KOMITE İÇİN BAKANLIK TEMSİLCİSİ ZORUNLULUĞU

Inşa kooperatifleri, asıl sözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ya da iş yerlerinin ortaklar namına kayıt edilmesiyle amacına ulaşmış sayılacak ve dağıtılacak ama kayıt işleminden sonradan usulüne uygun şekilde belli başlı sözleşme değişikliği yapılarak kooperatifin amacının değiştirilmesi halinde dağılmaya ilişkin hüküm uygulanmayacak.

Kooperatifler, kooperatif birlikleri, merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği, genel kurul toplantılarından asgari 15 gün önce ilgili bakanlıktan delege talebinde bulunacak. Genel komite toplantıları, bakanlık temsilcisinin huzurunda açılacak ve devam edecek. Temsilci, toplantının kanunlara, başlıca sözleşmeye ve gündeme tarafından yürütülmesine gözaltı edecek.

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen Kooperatifler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişim Yapılmasına Dair Kanun'a kadar, ortaklarının çoğunluğu kadınlardan oluşan ve bayan emeğinin değerlendirilmesi amacıyla kurulan kooperatifler ile ortaklarının çoğunluğu engellilerden oluşan kooperatiflerin, kayıt ve ilana ast işlemlerinden ödenti alınmayacak, ilana alt olanlar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde bedava yayımlanacak. Bu kooperatiflerden, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun ilgili düzenlemesi uyarınca odaya kayıt ücreti ve yıllık vergi ile munzam ödenti da alınmayacak.

Kanunla, ulus kaynaklarından desteklenen kredilere kefil olan kooperatifler ile halk kaynaklı tarımsal desteklemelere arabuluculuk yapan kooperatiflerde ana sözleşmede belirtilmiş şartları taşıyanları ortaklığa kabulden kaçınan; bilanço ve kazanç gider farkı hesaplarını genel kurulun yıllık toplantısından asgari 15 gün öncesinden itibaren bir sene süreyle ortakların tetkikine sunmayan; azlık göre genel kurul toplantısından önce usulüne uygun bir şekilde gündeme madde ilavesi istenmesine rağmen bunu yerine getirmeyen; denetçilerin uyarısına karşın şartları taşımayan ya da sonra kaybeden üyeleri düşürmeyen kooperatif ve üst kuruluşların yöneticileri için cezalar öngörülüyor.

Kooperatife ait defter, evrak, para, mal gibi kooperatife ait varlıkları haleflerine teslim etmeyenler; millet kaynaklarından desteklenen kredilere kefil olan kooperatif ve üstteki kuruluşları ile tarımsal desteklemelere arabuluculuk yapan kooperatif ve üst kuruluşlarında, ortaklığa kabul konusunda kanun hükümlerine uygun davranmayan kooperatif ve üst kuruluşları yöneticilerine de cezalar getiriliyor. Bağdaşmayan görevlere aykırı uygulamaları araştırmayan denetçilere de cezai mesuliyet yükleniyor.

Yükümlülüklere tutarsız hareket eden idare heyeti üyelerinin herkes, her bir zorunluluk için ayrı olarak elde etmek üzere 1000 lira yönetimsel para cezasıyla cezalandırılacak. Benzer denetim kapsamında aynı kişiye verilebilecek yönetimle ilgili para cezalarının toplam tutarı 10 bin lirayı geçemeyecek.

MEVCUT YÖNETİCİLERE, SEÇİMLERE DEK EĞİTİMDEN MUAFİYET

Ticaret Bakanlığınca tüm kooperatif ve üst kuruluşlarının, kooperatifçilik hizmetlerine elektronik ortamda eriştiği ve merkezi veri tabanının yönetildiği Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS) kurulacak.

Kooperatifin ticaret sicili kayıtlarının, mali tablolarının, idare heyeti ve denetçi raporlarının, genel kurul toplantı evrakının, ortakların kimlik, irtibat, pay ve ödemelerine ilişkin bilgilerinin KOOPBİS'e işlenmesinden, yönetim kurulu sorumlu olacak.

İlgili bakanlık ile kooperatif ve üst kuruluşları, görevleri ile sınırlı kalmak şartıyla, ortakların ve karşılıklı elde etmek için başvuranların bireysel verilerini KOOPBİS'te işlemeye ve görüntülemeye yetkili olacak. Bakanlık; denetleme, istatistik bilimi üretme, hizmetlerde otomasyonu artırma, ülke kooperatifçiliğinin geliştirilmesi ve kooperatif ortaklarının haklarının korunması nedeniyle sistemde işlenen verileri, kamu kurum ve kuruluşlarına aktarabilecek. Elde edilen veriler Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na aykırı olarak kullanılamayacak, aktarılamayacak ya da başka bir şekilde işlenemeyecek.

KOOPBİS'te tutulacak verilerle elektronik ortamda sunulacak hizmetlerden faydalanılmasına, bu sistem üstünde işlenen kişisel verilerin aktarımı ile güvenliğin sağlanmasına, ışıklandırma yükümlülüğünün ne şekilde yerine getirileceğine ilişkin usul ve esaslar, ilgili bakanlıklar ile Bireysel Verileri Koruma Kurumunun görüşü alınarak Ticaret Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.

Kooperatiflerin halihazırdaki yönetim ve denetleme kurulu üyeleri bir sonraki seçimlere dek eğitim şartından muaf tutulacak. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten 31 Aralık 2022'ye değin seçilecek idare ve kontrol kurulu üyelerinin eğitim alma zorunluluğu da bu tarihten sonra başlayacak.

BİR YIL İÇİNDE KURULACAK

Tüm kooperatifleri kapsayacak ve değişik kanunlara ast kooperatifler aralarında harmoni sağlayacak KOOPBİS, bir yıl içinde kurulacak. İlgili bakanlıklar, sistemin kurulum sürecinde kendi sistemlerindeki verileri uymak, uygulamaya geçtikten daha sonra da kooperatif ve üstteki kuruluşlarınca yapılan veri girişlerini peşine düşüp takip etmekle sorumluluk sahibi olacak.

Kooperatif ve üst kuruluşları idare heyeti üyeleri; ticaret sicili kayıtlarını, parasal tablolarını, faaliyet raporlarını, genel kurul toplantı evrakını, ortakların kimlik, irtibat, pay ve ödemelerine ilişkin bilgilerini ve gerekli tüm bilgileri KOOPBİS'in kurulmasının ardındaki 6 ay içinde aktaracak.

Bu süreçte kooperatifler ve üst kuruluşları, genel kurul toplantısına katılma hakkını haiz ortakları gösteren listeleri, bu madde yürürlüğe girmeden önceki hükümlere kadar almaya devam edecek. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, yönetimsel para cezasıyla cezalandırılacak.

BELLI BAŞLI SÖZLEŞMELERİNİ İNTİBAK ETTİRMEYENLER DAĞILMIŞ SAYILACAK

Kooperatifler ve üst kuruluşları, esas sözleşmelerini en geç 3 yıl içinde bu düzenleme hükümlerine uygunluk ettirecek. Belli Başli sözleşmelerini adaptasyon ettirmeyen kooperatif ve üstteki kuruluşları dağılmış sayılacak. Kanunen tasfiye ile görevlendirilmiş kimseler tarafından dağılmadan başlayarak 2 ay içinde tasfiye işlemlerine geçilmezse, kooperatif ve üstteki kuruluşun ortakları veya alacaklıları tarafından mahkemeden 2 yıl içinde tasfiye memuru atanması islenebilecek.

Esas sözleşmeler adaptasyon ettirilinceye dek, mevcut ana sözleşmelerin bu düzenlemeye tutarsız olmayan hükümleri uygulanacak. Asil sözleşmelerini bu düzenlemeye uygunluk ettirmek için kooperatifler ve üst kuruluşlarının yapacakları genel kurulları, alışılmış genel kurulların usul ve çoğunluğuna göre toplanacak ve karar verecek.

Tarım Satmak Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, egemen yoklama kapsamı haricen kalan birlikler ile kooperatifler, Kooperatifler Kanunu'ndaki hükümlere kadar denetlenecek ve dış denetime bağlı olacak.

Teklife ihdas edilen maddeyle Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kullandırılan tarımsal kredi alacaklarından yapılandırmaya esas tutarın taksitlendirilmesi halinde ise peşinata tekabül eden yüzde 30 ’unun ödeme tarihi, bu yılın ekim ayı sonundan kasım ayı sonuna ertelendi. Kalan tutarın taksitlerinin ödemesi de 2022 yılının ekim ayı yerine kasım ayında başlayacak.

ULUSLARARASI KONTRAT

ÖTE TARAFTAN Genel Komite'da, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı-Interpol Aralarında 2021 Yılında İstanbul ’da Düzenlenecek 89. Genel Komite Oturumu ve İcra Komitesi Toplantıları İçin İmtiyazlar ve Muafiyetlere İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi de kabul edildi.

Tekliflerin kabul edilmesinin peşinde TBMM Başkanvekili Nimetullah Erdoğmuş, birleşimi, 26 Ekim Salı günü saat 15.00'te toplanmak üzere kapattı.

KAYNAK: AA Açıklayıcı bir şekilde Haberin detayları ve genel bilgisi verildi. Kaynak takip edilmektedir, yeni bilgiler geldiğinde hemen anlık güncellenecektir.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum